Av. Esra Aydın Ekici

avesraaydinekici@enbursa.com

Teknolojik tetikçilik: Künyesiz internet gazeteleri

05 Kasım 2019 Salı, 16:04

enBursa.com'dan herkese merhabalar...

Gelişen teknoloji ile birlikte çoğu yazılı yayın, internet üzerinden servis edilmeye başladı. Kitaplar, makaleler, özellikle de gazeteler... Kişiler bakımından ise internet üzerindeki yayınlara ulaşımın kolay olması tercih edilme sıklığını artırıyor.

Son yıllarda sadece internet üzerinden yayınlanan gazetelerin sayısında artış var. Fakat bazı gazeteler var ki, sadece belirli kişiler hakkında rencide edici, itibarını zedeleyici haberler yapmak için kuruluyor. Hatta bazı kişiler için bu bir gelir kaynağı haline bile gelmiş. İnternet üzerinden, künyesinde hiçbir bilgisi bulunmayan bu gazetelerde yapılan haberleri kimin yaptığı, gazetenin sahibinin kim olduğu yazılmadığından, bu haberi yapan kişilere ulaşılmasının zor olması, bazen bulunamaması bu tip gazetelerin kurulması konusunda kişilere cesaret veriyor.

Tabiİ ki internet üzerinden yapılan bu gibi yayınlar da bir denetime tabi. 04. 05. 2007 tarihli İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, internet üzerindeki yayınların nasıl olması gerektiğini ve yapılan eylemlerin hangilerinin suç olduğunu, ayrıca cezalarını düzenliyor. Fakat bu kanun yaklaşık 12 yıl önce kabul edilmiş bir kanun ve teknoloji her geçen gün geliştiğinden çoğu zaman yetersiz kalmakta.

Şimdi ise hakkında bu şekilde haber yapılan kişinin ne gibi haklara sahip olduğuna bakalım. Bir kişi, hakkında yapılan bir haberin doğru olmadığını düşünüyor ya da şeref ve haysiyetini ihlal edici bir haber olduğunu düşünüyor ise kanun, kişiye düzeltme ve tekzip hakkı vermektedir. Yani kişi haberin yayın tarihinden itibaren 2 ay içinde gazeteye düzeltme ve tekzip yazısı gönderebilir. Bu tekzip yazısı, günlük süreli yayınlarda yazının alındığı tarihten itibaren en geç 3 gün içinde, diğer yayınlarda ise tebliğden itibaren 3 günden sonraki ilk nüshada yayınlanmak zorundadır. Burada dikkat edilmesi gereken ise bu tekzip yazısı gazetede sorumlu kişi tarafından hiçbir düzeltme ve ekleme yapılmadan yayınlanmakla birlikte, yayınlanan haberle aynı sayfada ve aynı puntoda yayınlanmalıdır. Burada anlaşılması gereken ise kişi hakkında yapılan haber, ilk sayfada 20 punto kalınla yazıldı, diyelim, kişi tekzip yazısı gönderdi, gazete bu tekzip yazısını son sayfada 3 punto ile yayınlayamayacaktır. Tekzip yazısı da ilk sayfada 20 punto ve kalın ile yazılmalıdır.

Bunun yanında kişi kendisine açık ve net bir şekilde "Hakaret" içerdiğini belgelediği yayınlarda da Sulh Ceza Mahkemesi Hakimliğine başvurarak, haber hakkında yayın yasağı getirilmesini talep edebilir. Ancak yayın yasağı kararı, hem mahkemelerin yoğunluğu, hem de kanunun bir "basın" kuruluşu olarak kabul etmediği internet gazetelerinde yazılan yazıların içeriklerini "basın özgürlüğü" olarak kabul etmesi sebebi ile çok zor verilmektedir.

Örnek vermekte fayda görüyoruz: Vergi Dairesi Müdürü hakkında yapılan bir haber düşünelim. Haberde "20 yıllık vergi müdürünün rüşvet aldığı, rüşvetsiz iş yapmadığı iddia edildi" şeklindeki ifadeler, vergi müdürünün şeref ve haysiyetini zedeleyici niteliktedir. Kişi bu haber hakkında tekzip yazısı gönderebilir. Ya da "İcra müdürünün hiçbir yüksek okuldan mezun olmadığı ortaya çıktı" şeklindeki haber, şeref ve haysiyet zedeleyici olmasa bile diploması olması halinde gerçeğe aykırı olacağından bu habere de tekzip gönderileebilecektir.

Her ne kadar kişi bu hakka sahip olsa bile künyesinde hiçbir bilgi bulunmayan gazeteler bakımından bu hakkı kullanması mümkün olmayacaktır. Adresi bulunmaması halinde tekzip yazısı gönderecek yer de bulunmadığından, haber o şekilde yayınlanmaya devam edecek, kişi kendini savunamayacaktır. Bana göre, bu şekilde bilgi yazılmaması kişilerin bu hakkını kullanmasının engellenmesi için başvurulan bir yol. Bu sebeple siz okurlara yegane tavsiyem, künyesinde hiçbir bilgi bulunmayan bu tür gazeteleri okumamanız. Kişilerin tekzip hakkını kullanamaması doğru habere ulaşmanızı engellemekle birlikte, yalan haberlerin düzeltilmemesi anlamına gelmektedir.

Haftaya başka bir konu ile görüşmek üzere.

Yazarın Diğer Yazıları

Tüm Yazılar